Het kabinet overweegt om de verplichting van een notariële akte bij oprichting van een BV te schrappen. In dat geval hoeft u bij de oprichting van een BV niet meer langs de notaris. Het wetsvoorstel voor deze wijziging zal dit najaar nog worden ingediend. Waarom dit voorstel?
De notaris heeft namelijk onder meer een bewakende functie bij de oprichting. Zonder een startkapitaal van € 18.000 kun je geen BV oprichten en de notaris zag toe op dit startkapitaal. Maar deze eis van startkapitaal gaat verdwijnen. Geheel terecht omdat deze eis (ter bescherming van crediteuren van de BV) weinig om het lijf had. Je kunt die € 18.000 voor een paar dagen lenen en vervolgens na oprichting van de BV weer teruggeven aan de geldlener. Dat zag de wetgever ook wel in, dus de eis van het startkapitaal verdwijnt. De verklaring van geen bezwaar is al verdwenen (sinds 1 juli 2011), dus een voorafgaande toetsing door Justitie vindt ook al niet meer plaats.
Nu blijkbaar ook de notariële akte gaat verdwijnen bij oprichting (in de meeste gevallen) kan een BV behoorlijk makkelijk worden opgericht. Statuten zullen wel nodig blijven, maar niet meer notarieel. Ik voorzie al “makkelijk-BV-oprichten.nl” waarbij je online voor € 50 een BV kunt oprichten. We wachten het wetsvoorstel af omdat daar pas uit duidelijk wordt wat wel of niet allemaal mogelijk is.
Wilt u een eenmanszaak of VOF omzetten naar een BV, dan blijft de fiscale afhandeling een belangrijk punt van aandacht. Advies van een belastingadviseur blijft dan aanbevelenswaardig (ook als zometeen de notariële akte zakl verdwijnen bij oprichting).
BV io, dat is een BV in oprichting. Stel u hebt een eenmanszaak en u wilt dit omzetten naar een BV. Maar het oprichten van een BV kost wat tijd (na 1 juli 2011 veel minder omdat dan niet eerst toestemming behoeft te worden gevraagd aan Justitie). U wilt tijdens de oprichting toch al wel handelen op naam van die BV, kan dat?
Ja dat kan. Je kunt namens een BV io handelen. Het is dan ook mogelijk om een BV io in te schrijven in het Handelsregister. Maak dan ook duidelijk naar uw wederpartij dat u handelt namens de BV io. Zodra de BV “perfect” is geworden, d.w.z. de akte is opgemaakt en de handtekening is gezet, moet u nog een ding doen. U moet nog uw handelingen namens de BV io bekrachtigen. Bekrachtigen, het woord zegt het al “uw handelingen kracht bijzetten”, is niets anders dan uitdrukkelijk te maken dat u bijvoorbeeld een auto hebt gekocht namens de BV. Als u uw handelingen niet bekrachtigt, dan blijft u persoonlijk aansprakelijk. Vooral bij de grotere transacties wordt aangeraden uw handelingen namens de BV te bekrachtigen.
Hoe bekrachtigt u uw handelingen namens de BV? Door bijvoorbeeld een notariële akte van bekrachtiging. Maar u kunt op elke manier bekrachtigen. Bijvoorbeeld, de auto die u koopt namens de BV io, betaalt u van de bankrekening van de BV. Daarmee is de koophandeling al bekrachtigd door de BV. Elke rechtshandeling waaruit duidelijk blijkt dat u heeft gehandeld namens de BV kan gelden als bekrachtiging.
Er zit nog wel een addertje onder het gras. Het voordeel van de BV is de beperking van de aansprakelijkheid. Stel u (mevrouw X) koopt een bedrijfspand op naam van de BV io. Vervolgens wordt de BV opgericht en u bekrachtigt meteen de koop van het bedrijfspand. Vervolgens moet het bedrijfspand worden geleverd aan de BV (en worden betaald). De BV kan niet betalen (financieringsvoorbehoud is al verlopen). De verkoper stelt vervolgens de BV aansprakelijk, want de koop is door de BV bekrachtigd. Mag de verkoper, ondanks de bekrachtiging, ook mevrouw X aansprakelijk stellen? Ja dat kan indien de verkoper kan bewijzen dat mevrouw X al wist dat de BV toch niet zou kunnen nakomen. M.a.w. je kunt niet bekrachtigen als je al weet dat je niet kunt nakomen. Feitelijk zou dat dan neerkomen op misbruik van rechtspersonen.
Je ziet het vaak in de notulen van eeen aandeelhoudersvergadering. “De aandeelhouders verlenen decharge aan het bestuur voor het gevoerde beleid”. Wat betekent dit?
Kan de bestuurder nu niet meer aansprakelijk worden gesteld voor mismanagement? En geldt dit ook voor frauderende bestuurders?
Als je decharge verleent dan bevestig je als aandeelhouder dat de bestuurder zijn taken behoorlijk heeft verricht. Het is een soort schouderklopje. Decharge geldt alleen voor de taken voorzover dit blijkt uit de jaarrekening (die bij een aandeelhoudersvergadering is besproken) en voor de andere zaken die tijdens zo’n vergadering expliciet bekend is gemaakt aan de algemene vergadering (aan de aandeelhouders). Voor zaken die niet kenbaar zijn kun je geen decharge krijgen. Dat betekent ook dat als de bestuurder de BV opzettelijk heeft benadeeld en dit bekend maakt aan de aandeelhouders, de bestuurder alsnog decharge kan krijgen. Vervolgens kan de BV en haar aandeelhouders die betreffende bestuurder daarvoor niet meer aansprakelijk stellen. Decharge geldt overigens alleen maar tussen de BV (en haar bestuurders) en de aandeelhouders.
En hoe zit dat dan met een eenmans-BV (de aandeelhouder en bestuurder zijn dezelfde persoon)? Ook dan is decharge mogelijk. Wat niet mogelijk is, is dat de bestuurder fraudeert, dit niet expliciet ter sprake komt tijdens de aandeelhoudersvergadering er dan alsnog decharge kan worden verleend. Je zou dan immers kunnen stellen dat nu bestuurder en aandeelhouder een en dezelfde persoon zijn dat dan alles ook bekend is bij de aandeelhouder. Die stelling klopt, alleen heeft de hoogste rechter wel uitgesproken dat voor decharge iets uitdrukkelijk moet zijn benoemd tijdens de aandeelhoudersvergadering (dus moet blijken uit de notulen).
Wil je als bestuurder decharge, zorg dan dat ook alles bekend is tijdens de vergadering en leg dit vast in de notulen. Vooral grotere handelingen met aanzienelijke gevolgen kun je maar beter vastleggen (voor zover dit niet al blijkt uit de jaarrekening).
Weet u eigenlijk wat er allemaal komt kijken als je aandelen van een BV wilt verkopen, een kleine checklist (niet uitputtend):
- welke boekwinst gaat u maken bij de verkoop van de aandelen en leidt dit meteen tot betaling van inkomstenbelasting (of heeft er nog een buffer boven zitten, bijvoorbeeld andere BV)?
- zit er een bedrijfspand in de BV en is er daardoor sprake van een vastgoedlichaam, zodat de koper alsnog overdrachtsbelasting moet betalen?
- mag u de aandelen wel verkopen zonder aan te lopen tegen vrijstellingssancties?
- is er sprake van een artikel 40 Invorderingswet lichaam, waardoor de koper zekerheid moet stellen?
- verbreekt u een fiscale eenheid vennootschapsbelasting en welke gevolgen heeft dit?
- kan de BV wel een due diligence onderzoek (onderzoek naar verborgen gebreken) doorstaan?
- heeft u rekening gehouden met verrekening van verliezen?
- zorgt u wel voor afmelding bij de fiscus ingeval er sprake is van een fiscale eenheid omzetbelasting?
- heeft u in koopovereenkomst wel gezorgd voor eventuele vrijwaringsclausules?
- mag u wel de aandelen verkopen zonder dat grote gevolgen heeft voor bestaande (grotere) contracten met relaties van de BV?
Per 1 juli 2011 hoeft er voor oprichting van een BV geen verklaring van geen bezwaar te worden aangevraagd bij Justitie. Deze verklaring dient om te bekijken of er een gevaar bestaat dat de BV wordt gebruikt voor ongeoorloofde doeleinden. Een strafrechtelijk antecedent vanwege een economisch delict leidt al tot weigering van de verklaring. Dit komt nu te vervallen wen wordt vervangen door doorlopend toezicht op rechtspersonen (om misbruik tegen te gaan). Hoe? Door gegevens uit diverse bronnen te verzamelen en geautomatiseerd te bekijken aan de hand van risicoprofielen of er een risico is. In dat geval wordt een risicomelding gedaan en kunnen de afnemers (OM, belastingdienst, Nederlandsche Bank, AFM, Politie en FIOD/ECD en SIOD) actie ondernemen door of een strafrechtelijk onderzoek of een toezichtonderzoek. De gegevens mogen alleen gebruikt worden voor het voorkomen en bestrijden van misbruik van rechtspersonen. Het mag dus bijvoorbeeld niet worden gebruikt om belastingaanslagen op te leggen (althans, dat is de opzet…).
Ik ben blij met de afschaffing van de verklaring van geen bezwaar. Veel administratieve rompslomp verdwijnt hiermee (er komt geen nieuwe voor in de plaats omdat alle info nu uit zoveel mogelijk digitale bronnen wordt gevist). Bovendien was de verklaring van geen bezwaar relatief makkelijk te omzeilen door kopen van (lege) BV’s of gebruik van “schone” stromannen. Gevaar bestaat evenwel dat het doorlopend toezicht zometeen gaat leiden tot een soort BIBOB screening en dan zal dit weer ten koste gaan van de rechtszekerheid.
U heeft een BV die niet meer actief is. De BV is “leeg”. Laten we deze BV “Piet Pietersen Beheer BV” noemen, en u wilt van deze BV af.
Waarom wilt u van deze BV af? Elk jaar weer kosten maken, aangifte vennootschapsbelasting, registratiekosten Handelsregister en accountantskosten voor opmaken verplichte jaarrekening. Allemaal kosten en het levert u niets op, u doet toch niets met deze BV. U heeft nu twee opties. U kunt de BV verkopen of ontbinden. Verkopen is aantrekkelijk omdat u dan nog een verkoopprijs ontvangt. Toch een woord van waarschuwing…er zijn namelijk twee belangrijke redenen om voorzichtig te zijn.
1. Is uw BV wel echt leeg?
U verkoopt de BV en de koper wordt vlak daarna geconfronteerd met een belastingcontrole bij die BV. Die controle gaat over de jaren dat u nog aandeelhouder/bestuurder was van de BV. De fiscus ontdenkt dat er fouten zijn gemaakt en er wordt een belastingaanslag opgelegd aan de BV. Denkt u niet dat de koper vervolgens weer bij u aanklopt met een dikke rekening? De BV was dus toch niet “leeg”.
Oplossing: controleer eerst uw eigen BV voordat u verkoopt en “leeg” hoeft niet altijd “leeg” te zijn . Wees kritisch.
2. Frauduleuze praktijken
U heeft de BV verkocht en een paar maanden later slaat u de krant open (voor digitale lezers: scrollt u door de krant) en ziet tot uw ontzetting een grote kop “Piet Pietersen Beheer BV betrokken bij grootschalige BTW-fraude”. Tja leg dat maar eens thuis uit en uw omgeving. De koper heeft uw BV gekocht puur als instrument om fraude te plegen. Jammer alleen dat de naam van de BV niet was gewijzigd.
Oplossing: verkoop de BV onder voorwaarden van naamswijziging (welke ook meteen wordt doorgevoerd bij de overdracht van de aandelen), zodat niet meer uw naam aan de BV verbonden is.
U loopt dezelfde risico's als ongezien een huis met scheuren erin kopen net nadat het huis getroffen is door een aardbeving. Ik overdrijf om een punt te maken.
Lees meer
In het juridisch verkeer maken we onderscheid tussen natuurlijke personen (mensen van vlees en bloed) en rechtspersonen. Een besloten vennootschap is zo’n rechtspersoon. Een rechtspersoon is een persoon op papier. Een rechtspersoon ontstaat door vastlegging in een notariële akte. Na vastlegging in een notariële akte mag de rechtspersoon zelfstandig optreden, overeenkomsten sluiten, zaken kopen, bezittingen hebben, schulden maken, belastingplichtig zijn, aansprakelijk zijn, etc. Een rechtspersoon wordt gerund door uiteindelijk mensen van vlees en bloed, die noemen we dan bestuurders.
Het voordeel van zo’n rechtspersoon? Je kunt dan als natuurlijk persoon een onderneming hebben waarbij je niet meteen aansprakelijk bent mocht die onderneming fouten maken. De rechtspersoon beschermt de ondernemer van vlees en bloed in het algemeen tegen de gevolgen van het ondernemingsrisico. Let op: er is geen 100% vrijwaring tegen aansprakelijkheid. De ondernemer die zijn/haar BV “leegrooft” kan nog steeds door de schuldeisers van de BV aansprakelijk worden gehouden.
